Στη Βυζαντινή γέφυρα το 1917

Έδεσσα, 1917. Ο Merl Lavoy στήνει την κάμερα του, 
μια Vest Pocket Kodak στον τρίποδα και φωτογραφίζεται στο Κιουπρί.
Η Έδεσσα είχε την τύχη να αποτυπωθεί όχι μόνο στο φακό του Frederic Boissonnas αλλά και του Αμερικανού Merl Lavoy (1886-1953). Ο Lavoy υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους φωτογράφους του α’ μισού του 20ου αιώνα. Ήταν τολμηρός και ευφυής, ένας άνθρωπος του κόσμου. Δεν δίστασε
να αναρριχηθεί δύο φορές στο όρος  McKinley, να ριχτεί στα πεδία μαχών του κινέζικου εμφυλίου και του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όταν φωτογράφισε τα Νησιά του Σολομώντα στο Νότιο Ειρηνικό Ωκεανό αρνήθηκε να τα προσεγγίσει με το συνήθη τρόπο ως τόπο πλουτισμού αλλά προτίμησε να περιγράψει σ’ ένα ηθογραφικό κάδρο τη ζωή των ιθαγενών. Και στην Κωνσταντινούπολη προσαρμοσμένος στα συναλλακτικά ήθη της Ανατολής κατάφερε με το ικανό μπαχτσίσι να φωτογραφήσει το χαρέμι του Σουλτάνου. 

Την Έδεσσα την επισκέφθηκε το 1917 μετά από 22 μήνες παραμονής στο Δυτικό Μέτωπο. Ήρθε με την ειδική αποστολή να αποτυπώσει στο φακό το έργο του Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού στην περίθαλψη των Σέρβων προσφύγων. Η παρουσία του συνδέεται με τη γενικότερη στρατηγική που εφάρμοσε ο συγκεκριμένος οργανισμός μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1920. Οι φωτογραφίες αποτελούσαν ντοκουμέντα προσφοράς και αποσκοπούσαν στην ενεργοποίηση της αμερικανικής κοινής γνώμης και την αύξηση βεβαίως των απαραίτητων προς επιβίωση, χορηγιών.

Στην Έδεσσα ο Lavoy φωτογράφισε τους δρόμους, τα σπίτια, το Κιουπρί, τους πρόσφυγες. Είχε την ικανότητα ακόμη και στο χείλος της τραγωδίας, της φτώχειας ή της εξαθλίωσης να αναγνωρίζει την κρυμμένη ομορφιά. Αυτός είναι ο λόγος που οι φωτογραφίες του ενώ περιγράφουν τον ανελεήμονα πόλεμο του Βαλκανικού Μετώπου, δεν εκβιάζουν, ούτε αποδομούν τη ψυχή του θεατή τους.  «Πάρτε για παράδειγμα την περίπτωση της παλιάς ρωμαϊκής γέφυρας στα Βοδενά. Πόσο γοητευτικά αυτή η φωτογραφία οργανώνεται. Και με πόση ευφυΐα αλλά και χωρίς ίχνος σκληρότητας ή τραχύτητας ο κύριος Merl Lavoy έχει μεταφέρει τις φόρμες και τους υπαινιγμούς των χρωμάτων σε αυτή τη σκηνή». Αυτός ο εύστοχος σχολιασμός δημοσιεύθηκε στο αμερικανικό περιοδικό “Kodakery A journal for Amateur Photographers” τον Οκτώβριο του 1918 με το Κιουπρί να φιλοξενείται στο εξώφυλλο. Ο συνοδευτικός τίτλος «Παλιά ρωμαϊκή γέφυρα στα Βοδενά κοντά στη Θεσσαλονίκη» σαφώς και λανθάνει στη χρονολόγηση του γεφυριού, όμως επιβεβαιώνει την ομορφιά του δοσμένη αυτή τη φορά από τη λιτή ματιά του Lavoy. 





Πηγή:

Δεν υπάρχουν σχόλια

Δημοσίευση σχολίου